6 marca 2026 r. Biuro Ekspertyz i Oceny Skutk\u00f3w Regulacji Kancelarii Sejmu opublikowa\u0142o ekspertyz\u0119 zewn\u0119trzn\u0105 autorstwa kmdr. (w st. spocz.) dr. in\u017c. Andrzeja Jacucha z Wojskowej Akademii Technicznej. Dokument ocenia mo\u017cliwo\u015bci wykorzystania planowanej infrastruktury portowej w Lubiatowie-Kopalinie dla cel\u00f3w obronno\u015bci pa\u0144stwa oraz strategicznych przerzut\u00f3w wojskowych NATO.<\/p>\n\n\n\n
Co wynika z ekspertyzy?<\/strong><\/p>\n\n\n\n Ekspert WAT stwierdza, \u017ce rozwa\u017cany port posiada cechy strategiczne wykraczaj\u0105ce poza standardowe wymagania zdefiniowane w dokumentach dotycz\u0105cych mobilno\u015bci wojskowej. Wskazuje pi\u0119\u0107 konkretnych przewag:<\/p>\n\n\n\n Po pierwsze, lokalizacja na otwartym morzu eliminuje ryzyko blokady Zatoki Gda\u0144skiej, kt\u00f3re realnie zagra\u017ca portom tr\u00f3jmiejskim. Bezpieczna odleg\u0142o\u015b\u0107 od Obwodu Kr\u00f3lewieckiego ogranicza ekspozycj\u0119 na rosyjskie systemy antydost\u0119powe. Jednocze\u015bnie blisko\u015b\u0107 wschodniej flanki NATO umo\u017cliwia szybsze przemieszczanie si\u0142 ni\u017c z port\u00f3w zachodnioeuropejskich.<\/p>\n\n\n\n Po drugie, dost\u0119pno\u015b\u0107 rozleg\u0142ych teren\u00f3w w bezpo\u015brednim s\u0105siedztwie infrastruktury portowej, w tym teren\u00f3w pobudowlanych elektrowni j\u0105drowej, stworzy najwi\u0119kszy w kraju obszar do jednoczesnego przyj\u0119cia, gromadzenia i redysponowania sprz\u0119tu wojskowego.<\/p>\n\n\n\n Po trzecie, port zapewni strategiczn\u0105 redundancj\u0119 wobec port\u00f3w tr\u00f3jmiejskich i \u015awinouj\u015bcia. W kontek\u015bcie zagro\u017ce\u0144 hybrydowych i dzia\u0142a\u0144 dywersyjnych mo\u017cliwo\u015b\u0107 dywersyfikacji punkt\u00f3w wej\u015bcia si\u0142 sojuszniczych na wschodniej flance nabiera krytycznego znaczenia. Ekspert wskazuje te\u017c na scenariusz morskiego przerzutu wojsk do kraj\u00f3w ba\u0142tyckich w przypadku zablokowania korytarza suwalskiego.<\/p>\n\n\n\n Po czwarte, jako nowa inwestycja port mo\u017ce by\u0107 projektowany od podstaw z uwzgl\u0119dnieniem wymog\u00f3w infrastruktury cywilno-wojskowej. W przeciwie\u0144stwie do istniej\u0105cych port\u00f3w komercyjnych, kt\u00f3re wymagaj\u0105 kosztownej adaptacji, Port Haller mo\u017ce implementowa\u0107 najlepsze praktyki z operacji Atlantic Resolve i \u0107wicze\u0144 Defender Europe ju\u017c na etapie projektu. Automatycznie spe\u0142ni te\u017c kryteria finansowania z unijnego instrumentu CEF.<\/p>\n\n\n\n Po pi\u0105te, poprzez po\u0142\u0105czenie z drogami ekspresowymi S6 i S7 oraz zmodernizowanymi liniami kolejowymi nr 229 i 230, w\u0142\u0105czonymi w korytarz TEN-T Ba\u0142tyk–Adriatyk, port integruje si\u0119 z priorytetowymi korytarzami mobilno\u015bci wojskowej UE. Uk\u0142ad ten pozwala na sprawne przemieszczanie si\u0142 w kierunku wschodnim i po\u0142udniowym z pomini\u0119ciem aglomeracji tr\u00f3jmiejskiej.<\/p>\n\n\n\n Ocena ko\u0144cowa eksperta<\/strong><\/p>\n\n\n\n Kmdr Jacuch konkluduje, \u017ce Port Haller m\u00f3g\u0142by wype\u0142ni\u0107 luk\u0119 w systemie portowym NATO mi\u0119dzy portami zachodnimi na Morzu P\u00f3\u0142nocnym a wschodnimi na Morzu Ba\u0142tyckim, oferuj\u0105c r\u00f3wnowag\u0119 mi\u0119dzy bezpiecze\u0144stwem a blisko\u015bci\u0105 teatru dzia\u0142a\u0144. Ekspert rekomenduje kontynuacj\u0119 prac i dalsze konsultacje z Ministerstwem Obrony Narodowej, NATO oraz US Transportation Command.<\/p>\n\n\n\n Ekspertyza powsta\u0142a na zlecenie pos\u0142a Kacpra P\u0142a\u017cy\u0144skiego, inicjatora projektu Port Haller i Przewodnicz\u0105cego Sejmowej Komisji Gospodarki Morskiej i \u017beglugi \u015ar\u00f3dl\u0105dowej.<\/p>\n\n\n\n